کتابی آموزشی از دروه قاجار: خلاصه التواریخ تالیف محمود خان مفتاح الملک

محمود احتشام‌السلطنه قاجار در خاطرات خود پیرامون شخصیت مفتاح الملک چنین نگاشته است :

«میرزا محمودخان مفتاح‌الملک، رئیس مرموزات [رمزنگاری نامه ها و مرسولات]، از اهالی مازندران و از اعضای قدیمی وزارت خارجه بود. مفتاح‌الملک خود را مبدع رمز وزارت خارجه می‌دانست و مدعی بود که علامات رمز ابداعی ایشان غیرقابل کشف است. در صورتی که نه تنها کشف مراسلات و تلگرافات رمز وزارت خارجه برای همه کس میسر بود، بلکه چنانچه قبلا اشاره کرده، اصولا هیچ مطلبی در وزارت خارجه و دولت علیه و حتی در دربار و نزد شخص پادشاه به صورت محرمانه و رمز از مبدا به مقصد نمی‌رسید و قبل از آنکه برای تبدیل کشف به رمز یا بالعکس، تحویل متصدی مرموزات بشود، مفاد و مدلول آن به آگاهی تمام مراجع ذی‌ربط رسیده بود. مفتاح‌الملک مردی خوش‌روی و خوش صحبت بود، محل مداخلی نداشت و انصافا با فرنگی‌ها آمد و رفت نمی‌کرد. درستکار و شریف بود، فساد و انحرافی از او شنیده نشد. خیلی خوش گذران و خوش پذیرایی بود و مکنت و اندوخته‌ای نداشت... حقوق و مستمری او از تمام اجزای وزارت خارجه بیش‌تر بود، ولی چون خراج و بذال بود، مواجبش کفایت مخارج او را نمی‌کرد.

«اداره مرموزات را به دو قسمت داخله و خارجه تقسیم کردند و اداره مرموزات داخلی را که جزو ادارات وزارت خارجه بود به پسر دویم او (=مفتاح‌الملک)، یعنی میرزا داوودخان با لقب مفتاح‌السلطنه، دادند... اداره مرموزات خارجه همچنان جزو وزارتخانه باقی ماند و پسر بزرگتر مفتاح‌الملک، یعنی میرزا مسعودخان، با لقب مفتاح‌الدوله، رئیس اداره آن شد. بعد از این تقسیمات مفتاح‌الملک قدری کناره‌گرفت و جزو روسای وزارت خارجه گردید و مورد احترام همه بود.»